Akne rozasea nedir?

Yüzün orta kısmını tutan, kızarıklık ve kılcal damar genişlemeleri ile seyreden, kırmızı ve iltihaplı sivilceler yapabilen bir cilt hastalığıdır.

Akne rozasea kimlerde görülür?

Özellikle beyaz tenli insanlarda ortaya çıkar. Koyu tenli kişilerde de görülebilir. Rozasea orta yaş hastalığıdır. Ortalama 30’ lu yaşlarda başlar. Nadiren çok genç yaşlarda rozasea olabilir. Kadınlarda erkeklerden daha fazla görülür.

Akne rozaseanin sebebi nedir?

Rozaseanin nedeni bilinmemektedir. Damarsal aşırı reaksiyon olduğu düşünülmektedir. Mide hastalıkları, tansiyon, stres, gıdaların neden olduğu düşünülmüştür. Ancak kesinlik kazanmamıştır. Midede problem yaratan Helicobacter pylori infeksiyonu akne rozaseaye sıklıkla eşlik etmektedir.

Demodex olarak adlandırılan bir parazit türü yüzde yağlı alanlarda yerleşir. Yüz derisinde kızarıklık, döküntü ve iltihaplı sivilceler yapar. Kişiden kişiye geçer. Özellikle ortak kullanılan açık pudra, kremler demodex kaynağı olabilir. Havlu ve yastık kılıflarından demodex geçebilir. Kaş alma, makyaj yaptırma gibi kuaförde yapılan işlemler, gözlük, maske, telefn, tarak yastık gibi ortak kullanılan malzemelerle bulaşabilir. Yüzden örnek alınıp mikroskopta incelenirse demodex parazitleri teşhis edilebilir. Rozasea hastalarında kızarıklık ve döküntülerin demodex kaynaklı olabileceği tedavide düşünülmelidir.

Akne rozasea belirtileri nelerdir?

Rozaseanin ilk belirtileri yüzde kızarıklık ve ateş basmalarıdır. Zamanla kızarıklık kalıcı hale gelir. Damarlar genişleyerek kılcal damarlar belirginleşir. rozaseali bazı hastalara kırmızı ve iltihaplı sivilceler eşlik edebilir.  rozaseade normal sivilce de görülen siyah noktalar ve beyaz yağ butonları yoktur. Hastaların ciltleri yağlı veya kuru olabilir. En çok yüzün orta kısmını tutar. Yanaklar, burun, alın ve çenede ortaya çıkar. Zaman zaman kulak arkası, boyun, sırt ve saçlı deriye uzanabilir.

Bazen özellikle burunda yağ kanallarını genişleterek, burnun büyüyüp (rinofima) şekil değiştirmesine neden olabilir. Rozaseanin burnu tuttan rinofima olarak bilinen bu türü erkeklerde daha fazla ortaya çıkmaktadır.

Akne rozasea tedavisinde sürülerek uygulanan tedaviler nelerdir?

Rozaseanin kırmızı ve iltihaplı döküntülerinin tedavisinde başlıca antibiyotik ve dezenfektan içeren krem veya jeller kullanılır. En çok metronidazol içeren krem ve jeller faydalıdır. Ayrıca eritromisin, klindamisin, sodyum sulfasetamid, benzoyl peroxide içeren ürünler kullanılabilir. Benzoyl peroxide tahriş edici ve allerji yapma özelliği nedeniyle çok kızarık rozasealerde verilmemelidir. Azeleik asit son zamanlarda akne rozaseade faydalı bulunmuştur. Sülfür (kükürt) içeren yapma ilaçlar eski yıllardan beri kullanılır. Kükürtlü terkiplerin kokusu kötüdür. Etkinliği düşüktür.

Retinoid (A vitamini türevleri)  içeren kremler rozaseade önerilmektedir. Ancak retinoidli kremler cildi tahriş ettiklerinden dolayı, kızarıklık ve yanma duygusu çok olan rozasealilerde dikkatli olunmalıdır.

Yanma ve kızarıklık duygusunun çok olduğu rozasealilerde  topikal calcineurin inhibitörleri olarak adlandırılan tacrolimus, pimecrolimus içeren kremler faydalıdır. Kortizonlu krem kullanımından kaçınılmalıdır. Başlangıçta iyi gelse de zaman içinde alışkanlık yapar ve rozaseayi şiddetlendirebilir. Tahriş edici ürünlerden ve alkol içeren toniklerden uzak durulmalıdır.

Demodex parazitlerinin eşlik ettiği rozasealerde parazit ilaçları kullanılabilir. Uyuz ve bit tedavisinde kullanılan %1-5 oranında permetrin içeren krem ve solüsyonlar cilde sürülerek uygulanır. Demodexlerin yok olması rozasea kızarıklığını ve iltihaplanmasını geçirebilir.

Akne rozasea tedavisinde ağızdan ilaçlar nelerdir?

Rozaseanin kırmızı ve iltihaplı döküntülerinin tedavisinde başlıca ağızdan antibiotikler kullanılır. Ençok kullanılan antibiyotikler  doksisiklin, azitromisin ve metranidazoldür. Bu antibiyotiklerin yanı sıra başka antibiyotikler de kullanılmaktadır.  Antibiyotikler yaklaşık 3-6 hafta kullanılabilir. Antibiyotiklerin yanına sürme ilaçlar verilir. Antibiyotik kesildikten sonra kremlere devam edilir.

Şiddetli ve tekrar eden hastalarda ağızdan isotretionin verilebilir. Isotretinoin kullanımı sivilce tedavisinden çok daha düşük dozlarda ve kısa sürelidir.

Akne rozaseade lazer  tedavileri nelerdir?

Yüz kırmızılığı aşırı olan iltihaplı rozaseade lazer tedavileri devreye girmelidir. Damarlanmayı azaltarak, iltihaplı sivilceleri söndürerek ilaç ihtiyacını azaltabilir. Rozasea tekrarlarla seyreden bir hastalıktır. Rozaseade kılcal damarların lazerle tedavi edilmesi rozasea ataklarının sıklığını azaltabilir.

Pulsed-dye lazer (PDL) (585nm-600 nm), KTP lazer (532 nm), Nd: YAG lazer (1064 nm) ve IPL (intense pulsed light) cihazları kılcal damar genişlemelerinde etkilidir. İnce ve yüzeysel damarlarda PDL, KTP, IPL lazerler, geniş ve derin damarlarda Nd:YAG lazer tercih edilmelidir. En güzel tedavi yanıtları kombine lazer uygulamalarından alınır. Akne rozaseade lazer tedavileri 3-5 haftada bir ortalama 5 seans yapılır.

Akne rozaseade alınacak genel önlemler nelerdir?

Güneş, sıcak hava nem, soğuk ve rüzgar rozaseayi arttırır. Bu yüzden UVA ve UVB’ye etkili, en az 30 faktörlü güneşten koruyucu losyon, günlük bakımda kullanılmalıdır. Yaz ayları ve güneş altında, daha yüksek koruma faktörlü kremler kullanılmalıdır. Yaz aylarında, saat 10-15 arası direkt güneşte kalınmamalıdır.

Akne Rozasea / Uzm Dr. Güneş Ertürk