Melazma-Güneş-Lekesi

Melazma (güneş lekesi) nedir?

Güneş lekeleri tıp dilinde melazma (güneş lekesi) olarak adlandırılır. Melazma (güneş lekesi) alanında cildin her yeriyle aynı sayıda renk hücresi olmasına rağmen lekeli alanlarda renk hücrelerinin çok çalışması sonucu renk üretimi fazla olmaktadır. Bu sebeple melazmalı alan diğer cilt bölgelerine göre koyu gözükmektedir.

Melazma (güneş lekesi) yüzde nerelerde görülür?

Yanaklar, alın ve dudak üstü en çok görülen bölgelerdir.  Melazma (güneş lekesi) lekelerinin genellikle renkleri yazın koyulaşır, kışın açılır. Yaz ve kış aylarında rengi koyu kalan melazma lekeleri de vardır. Bu durum lekenin derin olduğunun göstergesidir.

Melazmanın (güneş lekesi) nedenleri nelerdir?

Melazmanın sebebi çoğu kez güneş hasarına bağlıdır. Güneşlenmeyi çok sevenlerde, çocukluğu deniz kenarında, sahilde geçmiş olanlarda,  yeşilliğin olmadığı yerlerde büyüyenlerde (yeşillik güneş ışınlarını emerek cilde düşen ultraviyole miktarını azaltır ve yeşillik olmayan yerler ışığı yansıtarak ultraviyolenin artışına sebep olduğu için), karlı bölgelerde yaşayanlarda (kar güneş ışınlarını yansıtarak yoğunlaştırdığı için), dağlık yüksek yerlerde, sivilce tedavileri esnasında güneşten yeterince korunmayanlarda, lazer veya kimyasal peeling yaptırıp güneşten korunmayanlarda özellikle görülür. Esmerlerde ve buğday renklilerde melazma (güneş lekesi) olasılığı beyaz tenlilere göre daha yüksektir. Bununla beraber beyaz tenlilerde melazma (güneş lekesi) görülebilir.

Ayrıca strese bağlı melazma (güneş lekesi)  olduğu düşünülmektedir. Stres esnasında salgılanan hormonlar renk hücrelerini tetiklemektedir.

Hormonal sebepler başka bir faktör olabilir. Hamileliklerde, doğum kontrol haplarını kullananlarda, hormon tedavisi görenlerde güneş lekesi olabilmektedir. Hormonlar renk hücrelerinin fazla çalışmasını sağlamaktadır. Melazma hamilelik lekesi olarak da adlandırılmaktadır.

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde hangi yöntemler kullanılır?

Melazma (güneş lekesi)   tedavisinde kullanılan yöntemler kabaca dört başlık altında toplanabilir

  • Leke giderici kremler
  • Kimyasal peelingler
  • Lazerler
  • Cilt yenileme yöntemleri

Melazma (güneş lekesi) tedavisini hangi faktörler etkiler?

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde leke yeni başladıysa tedaviden daha iyi yanıt alınmaktadır. Lekenin süresi ne kadar uzunsa tedavi de o ölçüde uzun sürmektedir. Ayrıca melazma (güneş lekesi) lekesinin derinliği tedavinin süresini ve etkisini değiştirir. Yüzeysel lekeler tedavilerle kolayca yok olurken derin lekeler ısrarla kalabilir. Ayrıca ten rengi çok koyu olanlar ve cildi hassas, kızarık yapıda olanlar tedavilerden zor etkilenirler.

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde leke kremleri nasıl etkili olur?

Leke giderici kremlerin çoğu renk hücresinde renk maddesi yapımını engelleyerek etkili olmaktadırlar. Kremler kullanıldığında leke açılır. Bu ilaçlar renk hücresinin çalışmasını geçici olarak engeller. İlaç kesildiğinde renk hücreleri eski hızlarıyla çalışmaya devam ederler ve leke geri döner. Günümüzde leke tedavisinde renk açıcı kremler renk maddesi yapımını durdurmak yerine, hücrelerin stresini azaltan antioksidan karakterde kremler denenmektedir. Stresi azalan hücreleri fazla çalışmaktan vazgeçebilmektedirler. Geleceğin leke kremleri bu şekilde olacak gibi gözükmektedir.

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde kimyasal peelingler nasıl etkili olur?

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde kimyasal peelingler cildi soyarak ve yenileyerek etkili olur.  Son yıllarda kimyasal peelinglerin içine leke giderici maddeler katılarak, birkaç çeşit asit kombine edilerek yeni ve daha etkili peeling çeşitleri geliştirilmiştir. Derin kimyasal peelingler kılcal damardan zengin kızarık ciltlerde ve çok esmer olan leke hastalarına uygun değildirler. Bu tür ciltlerde kimyasal peelingin aşırı tahrişi renk hücrelerini uyararak lekenin koyulaşmasına sebep olabilir. Cildi açık renk olan ve hassas olmayan leke hastalarına çok yüksek asit solüsyonlarını uygulamadan, hafif asitlerle kimyasal peeling yapılabilir.

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde lazerler nasıl etkili olur?

Lazerle melazma (güneş lekesi) tedavisinde renk maddesine etkili lazerler ve cildi soyarak yenileyen lazerler kullanılmaktadır. Leke tedavisinde en güvenli ve yaygın kullanılan cihaz Q-switched Nd:YAG lazerdir. Fraksiyonel lazerler leke tedavisinde cildi soyarak yenilemek ve lekeyi gidermek amaçlı kullanılabilir. Yine de bu lazerlerin koyu renk cildi olanlarda riskli olabileceğini ve lekeyi tetikleyebileceğini unutmamak gerekir. IPL olarak adlandırılan ışık tedavisi melazma (güneş lekesi)  tedavisinde başka bir seçenektir. Renge çok duyarlı olan bu sistem lekeleri fazla etkileyerek lekeyi artırabileceğinden ten rengi açık olan melazma (güneş lekesi)  hastalarına uygundur. Sonuç olarak lazerle leke tedavisi ancak tecrübeli ellerde yapılması ve dikkatli olunması gereken yöntemlerdir.

Melazma (güneş lekesi) tedavisinde kimyasal cilt yenileme nasıl etkili olur?

Cilt yenileme yöntemi olarak PRP, mezoterapi, mikroiğneleme gibi yöntemler melazma (güneş lekesi) tedavisinde kullanılmaktadır. Buradaki amaç lekeli alanı onararak leke hücrelerine fazla çalışmamaları gerektiği mesajını vermektir. Gerçekten cilt yenileme yöntemleri uygulandığında lekelerin renginde açılmalar olur. Melazma (güneş lekesi)   tedavisinde tek mükemmel yöntem yoktur. Yöntemleri birlikte kullanmak, cildi onarmak ve sabırlı olmak şu an için geçerli olan tek çözüm gibi gözükmektedir.